Betreft jouw beleid burgers, zzp’ers en/of het MKB? Maak dan inzichtelijk wat je verwacht van de doenlijkheid, wat de onderbouwing daarvan is en welke afwegingen er zijn gemaakt.
- Heb je doenlijkheid niet meegewogen? Licht toe waarom niet.
- Heb je doenlijkheid meegewogen? beschrijf onderstaande punten.
Beschrijf jouw conclusies met betrekking tot doenlijkheid
Welke inzichten uit de doenvermogentoets heb je meegenomen in jouw afwegingen?
- Beschrijf hoe je doenvermogen hebt afgewogen met andere kwaliteitseisen en criteria. Denk aan afwegingen m.b.t. kosten en uitvoerbaarheid. Wanneer je niet kiest voor de meest doenlijke optie, beargumenteer je afweging.
Voorbeeld
Het kabinet beseft dat dit doenvermogen vraagt van de burger (het voeren van een administratie met bewijststukken, het onder woorden kunnen brengen en beargumenteren dat de eigen situatie binnen het toepassingsbereik van de hardheidsclausule valt). De verwachting is echter dat er in een beperkt aantal zaken een beroep op de hardheidsclausule nodig zal zijn, mede gezien […]. Het kabinet meent dat het daarom aanvaardbaar is om een beroep te doen op het doenvermogen van de burgers
Meer lezen
Vat jouw conclusies over de doenlijkheid samen
- Beschrijf welke wijzigingen je hebt doorgevoerd om het voorstel doenlijker te maken.
- Beschrijf welke mogelijke knelpunten m.b.t. doenlijkheid je nog steeds verwacht en hoe je deze gaat ondervangen.
- Beschrijf voor elk van de doelgroepen in hoeverre het aannemelijk is dat zij het gedrag zullen vertonen dat nodig is om het beleidsdoel te bereiken.
- Neem geanonimiseerde quotes op uit de analyse om jouw conclusies ten aanzien van doenlijkheid te illustreren.
Beschrijf de aanpak en de onderbouwing van hoe je tot deze conclusies bent gekomen
Beschrijf wat je hebt ondernomen om deze conclusies ten aanzien van doenlijkheid te trekken
- Beschrijf of het voorstel aan de doelgroepen is voorgelegd, en zo ja, hoe.
- Beschrijf of het voorstel aan uitvoerende professionals is voorgelegd, en zo ja, hoe.
- Beschrijf welke rapporten zijn geraadpleegd of welke onderzoeksmethodieken zijn uitgevoerd (zoals een pilot, pre-test of prototype).
- Als je wijzigingen hebt doorgevoerd in het voorstel na het ophalen van inzichten t.a.v. doenlijkheid, zijn die wijzigingen dan ook voorgelegd aan de doelgroepen
- Welke inzichten hebben geleid tot welke conclusies met betrekking tot doenlijkheid? Neem hierbij mee:
- Vereenvoudiging voor de doelgroepen
- Actief de doelgroep ondersteunen
- Biedt grip en overzicht
- Wees alert bij samenloop met andere regelingen en levensgebeurtenissen
- Reduceer gevolgen van onoplettendheid
Beschrijf waarom jouw aanpak passend is bij de context van het beleidstraject
- Hoe sluit de aanpak aan bij de mate van gedrag en acties die van de burger wordt verwacht?
- Hoe sluit de aanpak aan bij het stadium van het beleidsvormingsproces waarin het is gestart?
- Hoe sluit de aanpak aan bij de beschikbare ruimte: tijd, budget en vaardigheden?
Voorbeelden in toelichtingen
Twee voorbeelden van doenvermogenparagrafen in een memorie van toelichting.
Voorbeeld
Doenvermogenparagraaf in de Wet proactieve dienstverlening SZW
Wat was er opgeschreven?
‘Voor het uitvoeren van een doenvermogentoets voor dit voorstel is het hiervoor genoemde onderzoek burgerperspectief gebruikt. Ook is gebruikgemaakt van het onderzoek «Burgerperspectief op dienstverlening van de overheid», dat in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken is uitgevoerd en in maart 2024 is gepubliceerd. Daarnaast zijn de uitkomsten van de in paragraaf 3.1.4 genoemde pilot AIO en inzichten vanuit de burgertoets van de Landelijke Cliëntenraad (hierna: LCR) meegenomen. [...] Naar aanleiding van de doenvermogentoets zijn de bepalingen en toelichtingen over de opt-out, bewaartermijnen en loketten aangepast.’
Waarom is dit een goed voorbeeld?
De doenvermogenparagraaf noemt concrete bronnen (burgerperspectief-onderzoek, pilot AIO, burgertoets LCR) en maakt expliciet dat de toets heeft geleid tot aanpassingen in het voorstel. Zo wordt zichtbaar dat de doenvermogentoets niet alleen een verantwoording is, maar ook daadwerkelijk doorwerkt in het beleid.
Voorbeeld
Doenvermogenparagraaf in het Belastingplan 2025
Wat was er opgeschreven?
‘Per maatregel is een inschatting gemaakt van de «doenlijkheid». Het gaat er dan om in hoeverre een maatregel (direct) kan leiden tot (problematische) belasting van het doenvermogen van de betreffende burgers of ondernemers. Deze inschatting is gemaakt door de dossierhouder in overleg met de gedragsexperts. Er is hierbij geen aanvullend empirisch onderzoek gedaan en/of contact geweest met burgers over de inschattingen van de doenlijkheid.’
Waarom is dit een goed voorbeeld?
De doenvermogenparagraaf biedt een transparante verantwoording: elke maatregel is afzonderlijk beoordeeld op doenlijkheid en voorzien van een onderbouwing. Alle beoordelingen zijn samengevat in een overzichtelijke tabel, voorzien van kleurcodes (groen = doenlijk, oranje = aandachtspunt, rood = risico). Ook wordt eerlijk vermeld wat de beperkingen van de aanpak zijn (geen aanvullend empirisch onderzoek).
Laatst gewijzigd op: 1-4-2026