Het kan voorkomen dat tijdens de behandeling van een wetsvoorstel in de Eerste Kamer blijkt dat nog wijzigingen in het voorstel nodig of wenselijk zijn. Hierin kan uiteraard niet door middel van een nota van wijziging of een amendement worden voorzien. Het is dan nodig een voorstel tot wijziging van het bij de Eerste Kamer aanhangige wetsvoorstel in te dienen bij de Tweede Kamer. Een dergelijk wijzigingswetsvoorstel wordt een novelle genoemd. Met een novelle kunnen zowel technische als meer politiek getinte wijzigingen in een wetsvoorstel worden aangebracht. Een model voor een novelle is opgenomen in Ar 6.34.
Doorgaans wordt in de Eerste Kamer de behandeling van het wetsvoorstel aangehouden, in afwachting van de novelle. Beide voorstellen worden vervolgens gezamenlijk afgehandeld.
Een novelle doorloopt dezelfde procedure als een 'gewoon' wijzigingswetsvoorstel. Wat de ministerraadsbehandeling en advisering door de Raad van State betreft zijn nr. 1.24 tot en met 1.34 en 1.38 tot en met 1.52 van toepassing. De indiening bij en behandeling door de Tweede Kamer geschiedt op de wijze als beschreven in nr. 1.53 tot en met 1.89. Vaak is wel haast geboden bij de voorbereiding en behandeling van een novelle. Voor de mogelijkheden tot versnelling van de procedure in verschillende fasen van de totstandkoming zie nr. 1.111 tot en met 1.115.
De term novelle wordt overigens ook gebruikt voor wijziging van een wetsvoorstel dat al wel is aanvaard door de Tweede en Eerste Kamer, maar nog niet is bekrachtigd.
Laatst gewijzigd op: 6-7-2026