Taskforce

Inhoudsopgave

Algemeen

Beschrijving instrument
Een taskforce is een tijdelijke organisatie met als doel in korte tijd op een bepaald (maatschappelijk) knelpunt een aantal verbeteringen te forceren. Een taskforce biedt de mogelijkheid om een zetje in de goede richting te geven door op een aansprekende wijze de urgentie van het probleem aan te tonen en tegelijk voor voldoende draagvlak te zorgen.

Het kan zinvol zijn een taskforce in te stellen in situaties als deze:

  • wanneer een bepaald hardnekkig maatschappelijk probleem onvoldoende politieke of maatschappelijke aandacht geniet;
  • wanneer er onvoldoende draagvlak bestaat voor het oplossen van het probleem;
  • wanneer of onvoldoende duidelijk is wat het probleem is.

Een taskforce bestaat uit een groep deskundigen en/of aansprekende personen, en probeert anderen te verleiden tot een bepaald gedrag. De taskforce spoort sectoren, bedrijven en organisaties van belanghebbenden aan zelf initiatieven te nemen in de door de overheid gewenste richting. Een taskforce kan zich richten op de doelgroep zelf en/of op ondersteuning van uitvoerders. Een taskforce wordt ingezet als tijdelijke impuls en wordt daarom voor een beperkte periode ingesteld. Al voor het verstrijken van de einddatum moet worden nagedacht over het zo optimaal overbrengen van de resultaten van de taskforce. Er is een aantal opties nadat een taskforce zijn werkzaamheden heeft beëindigd:

  • de activiteiten zoals die door de taskforce werd uitgevoerd, worden niet vervolgd (stopzetting);
  • de werkzaamheden van de taskforce worden ingebed in departementaal beleid;
  • de activiteiten van de taskforce worden elders belegd, zoals bij de doelgroep zelf, bijvoorbeeld door het afsluiten van een convenant.

Terug naar boven

Kwalificatie instrument
Een taskforce is een informeel beleidsinstrument dat niet is vastgelegd in wetgeving. Er is in de praktijk een grote variëteit aan taskforces, maar er zijn wel enkele gemeenschappelijke kenmerken:

  • Door de instelling van een taskforce probeert de overheid om (met) andere partijen gedragsverandering te realiseren. Dit betekent dat de overheid de taak niet zelf oppakt, het is dus geen overheidsproductie of een direct beleidsinstrument, maar er is sprake van een indirect beleidsinstrument en co-productie.
  • Een taskforce is te zien als een vorm van sociale regulering: op basis van vrijwilligheid en overreding.
  • Een taskforce is vooral een stimulerend en activerend beleidsinstrument.
  • De taskforce is specifiek van karakter, de meeste taskforces worden ingezet op een duidelijk afgebakend terrein en/of gericht op een afgebakende groep maatschappelijke actoren. De overheid plaatst zich niet boven partijen, maar neemt als min of meer gelijkwaardige actor in een netwerk deel. Het is daarmee bij uitstek een horizontaal beleidsinstrument.

Kenmerken op een rij

Wie stelt de regels op? Met wie worden de regels opgesteld?
Een taskforce kan op verschillende manieren organisatorisch worden opgezet:

  • Een projectorganisatie binnen het desbetreffende ministerie
  • Een gedeeld project
  • Een organisatie buiten het desbetreffende ministerie, bijvoorbeeld een stichting met een eigen begroting.

Regels worden vastgesteld bij het instellen van de taskforce. Het is wenselijk om in het instellingsbesluit van een taskforce een mogelijkheid op te nemen waarmee door het betrokken ministerie kan worden bijgestuurd.

Er zijn verschillende aansturingsmogelijkheden, bijvoorbeeld:

  • het ministerie kan de begroting van de taskforce goed- of afkeuren
  • de voorzitter van de taskforce moet voor het verkrijgen van financiële middelen een werkplan inleveren, dat moet zijn goedgekeurd door de minister. De mogelijkheden om bij te sturen zijn in dit laatste geval groter.

Hardheid (juridische binding)
Een taskforce is geen instrument dat juridische binding heeft. Een product van de taskforce kan wel verbindende werking hebben en uitmonden in wet- en regelgeving.

Reikwijdte (gerichtheid)
Richt zich op een specifiek probleem en of doelgroep.

Wetgevend kader
De Kaderwet adviescolleges en de Aanwijzingen inzake interdepartementale commissies.

Terug naar boven

Evaluatie

Voordelen

  • Het instrument sluit goed aan bij een overheid die meer afstand neemt en meer eigen verantwoordelijkheid verwacht van de samenleving om problemen op te lossen.
  • Het instellen van een taskforce is vaak een initiatief van een aantal departementen samen, hetgeen leidt tot interdepartementale samenwerking. Doorgaans wordt samengewerkt met private organisaties. Hierdoor worden ambtenaren gevoed met ervaringen en ideeën uit het veld (gedachte is dan om ‘van buiten naar binnen’ te werken). Daarnaast kan door deze samenwerking draagvlak voor de doelstellingen van de taskforce gecreëerd worden.
  • Door betrokkenheid van verschillende ministeries en private organisaties kan een probleem integraal worden aangepakt (het denken volgens de ketenbenadering).
  • Een taskforce is snel inzetbaar.
  • Een taskforce kan onbevooroordeeld, kritisch en onafhankelijk het huidige overheidsbeleid bekijken en suggesties voor verbeteringen doen.

Nadelen

  • Omdat een taskforce vaak wordt ingezet samen met andere bestuurlijke instrumenten (een stimuleringsregeling of een convenant bijvoorbeeld), is het isoleren en het vaststellen van effecten van een taskforce moeilijk.
  • Er is weinig bekend over de effectiviteit van een taskforce.

Terug naar boven

Laatst gewijzigd op: 3-9-2021